Tagebau Erlebnis 7 Apparaten in de kolenlaag

Ing. Anne-Marie T.M. Oudejans

In de kolenlaag, onder de F-60 graven emmerketting- en emmerwielgraafmachines de kolen op
Tagebau Welzow-Süd
(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Voor het winnen van deze kolen worden in Welzow-Süd die emmerketting-graafmachines van het type ERs 710 ingezet. Deze machines, welke op rupsbanden staan en draaibaar zijn hebben graafemmers van 710 liter en kunnen elk per uur 1400 vaste m3 kool verzetten. Daarnaast zijn er twee emmerwiel-graafmachines (Schaufelradbagger) van het type SRs 1301, die elk voor de verwerking per uur van 3500 vaste m3 kool staan.
Deze machines deponeren de afgegraven kolen op de kolentransportband. Indien nodig maken zij hiervoor extra gebruik van een bandwagen, die tijdens ons bezoek even verderop enkel geparkeerd paraat stond.

Als een graafmachine te ver van de kolenband af zou komen te staan, kan gebruik gemaakt worden van deze gereed staande Bandwagen

Tagebau Welzow-Süd

(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Wanneer de graafmachine op een (waardeloze) tussenlaag stuit, draait de operator de afwerparm of "Abwurfauslager" van de kolenband af rechtstreeks naar de het begin van de verkippung.

Bij een laag waardeloos materiaal, draait de "Baggerfahrer" de afwerparm van de graafmachine van de kolenband af  en dumpt het materiaal rechtstreeks in de "Verkippung"

Tagebau Welzow-Süd

(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

De kolen gaan met de kolenband naar een overslagstation, vanwaar zij naar de Centrale Schwarze Pumpe worden getransporteerd.

Geheel onder de indruk en overweldigd stond ik naar boven te kijken naar de F-60 maar vooral ook naar de "3750 emmerketting-gravers", die nu nog majestueuzer over kwamen.

Majestueus torent deze "3750 emmerkettinggraafmachine" boven ons in de kolenlaag uit

Tagebau Welzow-Süd

(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Totdat ik nog even een sprintje moest trekken omdat ik nu echt de allerlaatste was die nog in de bus moest en de chauffeur hem al had gestart. Het valt mij nog mee dat hij niet moest toeteren.......

In de kolenlaag schuin onder de F-60

 Tagebau Welzow-Süd

(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Twee graafmachines in de kolenlaag bij de inmiddels invallende avondschemering

Tagebau Welzow-Süd

(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Tagebau Erlebnis 6: In de kolenlaag

Ing. Anne-Marie T.M. Oudejans

Ongeveer 25 meter onder de werkvloer van de F60 begint de ca 10 tot 16 meter dikke kolenlaag van de Zweite Lausitzer Kohlenflöz.  Ik vond het een bijzondere ervaring om daarnaast te staan.
Bruinkool is niet bruin en het ziet er in het geheel niet uit als de kool  ,zoals wij die  (nog ) kennen. Het is meer een soort veredelde turf met zelfs hier en daar nog bijna geheel intacte brokken  (ingekoold ) hout, dat ik een enkele keer herkende als afkomstig van dennen en sparren.  En dat laatste klopt ook wel, want in de periode,  waarin deze kolenlaag is ontstaan, was hier een enorm coniferenbos.

Toen wij beneden waren, stond de zon pal op de kolenwand. Ik hoorde daar duidelijk een zacht maar helder knisperend, glasachtig geluid, waarvan ik denk,  dat dat kwam door het door de zon uitdrogen en daardoor aan de oppervlakte inkrimpen en losknappen van de kool. Helaas was mijn vaardigheid in de Duitse taal ontoereikend om dat maar even te vragen.  

DDuidelijk was ook te zien dat de kolenlaag niet overal homogeen is. Hier en daar zaten er hele andere lagen of in elk geval gedeelten van een ander materiaal tussen. Ik weet niet of die andere lagen ook werkelijk overeenkomen met de lagen, die een heel andere kleur hebben. Toen ik even wilde voelen of het spul in die lagen ook anders aanvoelde,  werd ik teruggefloten omdat ik te dicht bij de wand kwam.
Ik denk , dat de operators van de graafmachines met hun vak- en praktijkkennis direct zien of een laag uit kool bestaat of dat het iets anders is.

Wat verder in het oog sprong, was een 20 cm dikke laag, die zich  over de volle lengte  van de kolenlaag uitstrekte. Wat was dat en wat zou er toen in dat verre, verre verleden toen deze laag ontstond, zijn gebeurd?  Was het een enorme op overstroming, of een periode van felle koude of van een langdurige droogte?  Een dikke zandstorm? Daarboven zat weer kool, dus zijn de coniferen zeker weer opgekomen en verder gegroeid.   

Hier gaat het dus om de bruinkool  van de Zweite Lausitzer Kohlenflöz

Tagebau Welzow-Süd 

( Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Een zacht helder knisperend geluid verried het knappen van de oppervlaktelaag kool door de uitdroging door de zon 

Tagebau Welzow-Süd 

( Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016 )

Wat zou er gebeurd zijn in de tijd dat die heldere lichte laag is afgezet? 

(Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Een tweetal graafmachines voor het ontgraven van de kolenlaag 

Tagebau Welzow-Süd 

(Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Imposant torenen de F60 en de emmerkettinggraafmachine type 3750 boven ons beneden in de kolenlaag uit 

Tagebau Welzow-Süd 

( Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Duidelijk herkenbaar zit hier een eeuwenoud gedeelte van een boomstam in de kolenlaag

Tagebau Welzow-Süd 

( Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016) 

Zijn ervaring en vakkennis doet de operator van de graafmachines de verschillende kool van de overige aardlagen onderscheiden 

Tagebau Welzow-Süd 

( Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016)

#Welzow #Lausitz #Braunkohle #Lausitzerrevier #TagebauWelzowSüd #Bergbautourismus #Besucherzentrumexcursio  

Hoe warm het was en hoe ver………..

Ing. Anne-Marie T.M. Oudejans

In onze vakantie was het de Tagebau Nochten, waar wij de enorme afmetingen van zowel de Tagebau zelf als van de machines, die daarin werkzaam zijn, het beste konden zien. 

UItzicht  vanaf Schwarze Berg over de Tagebau Nochten

(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Al ras zou blijken, dat we dat niet alleen zouden zien maar de afmetingen ook aan den lijve zouden ervaren. 

Het lijkt allemaal zo dichtbij maar....

Tagebau Nochten  (Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Wij dachten namelijk “even” naar het uitzichtpunt aan de kopse kant van de groeve te lopen. De meegenomen koffie en water lieten we derhalve in de auto achter met het idee om dat te drinken als we weer terug waren. Dat hebben we dus geweten. Aan het stuk “verkipping” waar we langs moesten lopen, leek maar geen einde te komen.

Aan de "Verkipping" leek maar geen einde te komen

Tagebau Nochten (Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

En waar je verder haast overal dikke stenen, waar je lekker even op kunt zitten,  langs de weg ziet liggen: hier was er nog niet één te vinden! Verder bleek het ook veel warmer te zijn dan we dachten. Met recht dus: Hoe warm het was en hoe ver!

Maar de tippel was absoluut niet voor niets. Vanuit het uitzichtpunt hadden we een schitterend zicht over het hele geheel. We hebben uitgebreid de tijd genomen om te genieten met de nodige foto’s als resultaat.

Overzicht Tagebau Nochten, waar de F-60 is voorzien van een "Zubringer"

(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Onder de F-60 is in de tweede kolenlaag de emmerwielgraafmachine (Schaufelradbagger 1535 Srs 1301) werkzaam

(Foto Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Helemaal rechts boven de F-60 is in de verte nog de  inmiddels buiten werking gestelde Bandschleifenwagen 733 BRs 1400 zichtbaar

(Foto: Anne-Marie Oudejans)

In de Tagebau Nochten wordt - in de eerste insteek of Vorschnitt” -  door een emmerwielgraafmachine (Schaufelradbagger) eerst de 20-40 meter dikke bovenste laag dekgesteente tot de eerste kolenlaag afgegraven. De graafmachine geeft, via een beladingstoestel of “Bandewagen” het gesteente af naar de transportbanden om te worden afgevoerd naar de 9 km verder aan de buitenste rand van de “verkipping staande verspreidingsmachine of “Absetzer”. De ruim 60 m hoge graafmachine heeft een graafwiel met een diameter van 17 m. Om de omtrek van dit wiel zitten 18 graafbakken met elk een inhoud van 6,3 m3. Deze reus;  Schaufelradbagger 1510 SRs 6300 kan tot een hoogte van ca 42 m en een breedte van 80-90 m het gesteente weggraven, waarbij 8000m3 gesteente per uur wordt verzet.

Schaufelradbagger 1510 SRs 6300 graaft de eerste laag dekgesteente af
Tagebau Nochten (Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

De “Absetzer” met nummer 1120 heeft, evenals de graafmachine, ook een Bandwagen, maar nu een,om het gesteente van de lopende band  af te nemen en naar de Absetzer over te doen. Deze verspreidingsmachine heeft een 120 m lange draaibare arm, waarmee hij 20 000 m3 gesteente gelijkmatig kan verspreiden.
Door de koppeling van graafmachine in de eerste insteek aan deze “Absetzer” komt de bovenste laag uiteindelijk weer geheel terug aan het aardoppervlak te liggen.

Absetzer 1120 stort de bovenste en vruchtbare laag deklaaggesteente weer netjes op de onderliggende lagen teruggestort materiaal
Tagebau Nochten (Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

De nu vrij liggende ca 3 m dikke eerste kolenlaag: de Erste Lausitzer Kohlenflöz, wordt door de  emmerkettinggraafmachine (Eimerkettenbagger) 340 ERs 710 afgegraven. Deze machine heeft in plaats van een graafwiel een ketting van een reeks achter elkaar aangeschakelde graafbakken van elk 0,710 m3

Direct volgend op de werkzaamheden van Schaufelradbagger 1510 SRs 6300 graaft de emmerkettingwielgraafmachine 340 ERs 710 de eerste kolenlaag (Erste Lausitzer Kohlenflöz) af
Tagebau Nochten (Foto: Anne-Marie Oudejans)

De 340 ERs 710  in de Erste Lausitzer Kohlenflöz in Tagebau Nochten
(Foto: Anne-Marie Oudejans)

De tweede kolenlaag ofwel dde Zweite Lausitzer Kohlenflöz is gemiddeld 12 meter dik en ligt 65-100 m diep . Om de tweede kolenlaag te bereiken moet vervolgens de tweede laag deksteen met een dikte rond de 40-60 m worden afgegraven. Voor dit karwei wordt een eenheid gebruikt dat bestaat uit drie emmerkettinggravers van het type Es 3150, een zogeheten “Zubringer” en een Abraumfordeerbrücke van het type F-60.  Twee Eimerkettenbaggers leveren direct aan de F-60 en de derde doet dat via een extra 100-150 m lang verbindingsstuk, de zogeheten “Zubringer(brücke)”. Het gesteente van de drie graafmachines wordt door de F-60 linea recta dwars over de groeve heen van de ene kant naar de andere kant getransporteerd om daar te worden gestort. F-60, de drie graafmachines en de Zubringer kunnen zich als één geheel verplaatsen. Met een totale lengte van ruim 600 meter is dit geheel één van ’s werelds grootste, zo niet dè grootste, in zijn beweegbare installatie.

De "Zubringer" met de buitenste Eimerkettenbagger type 3150 aan de F-60 in Tagebau Nochten
(Foto: Anne-Marie Oudejans mei 2016)

Detailopname van de aansluiting van de "Zubringer" op de F-60
Tagebau Nochten (Foto: Anne-Marie Oudejans)

De F-60 is hoog genoeg om de twee emmerwielgravers “1531” en “1535”van het type SRs 1301  en de twee emmerkettinggravers “360” en “361”van het type  ERs 710 de kolenlaag van de Zweite Lausitzer Kohlenflöz af te kunnen laten graven. Beide typen graafmachines in de kolenlaag zijn iets kleiner dan die in het dekgesteente werkzaam zijn. In plaats van 6,3m3 hebben de graafbakken van de beide emmerwielgraafmachines (Schaufelradbagger)s elk een inhoud van 1,3 m3 en heeft het graafwiel van deze machine 12 van deze bakken. De emmerkettinggraafmachines (Eimerkettenbaggers)  hebben bakken van 0,710 m3

Schaufelradbagger 1531 SRs 1301 voor en Eimerkettenbagger 360 ERs 710 achter in de Zweite Lausitzer Kohlenflöz 

Tagebau Nochten  (Foto: Anne-Marie Oudejans)

Eimerkettenbagger 360 ERs 710Tagebau Nochten (Foto: Anne-Marie Oudejans)